Gemeente Rotterdam
Werken loonT pas als je weet waar je aan toe bent

Hoe we samen met de Gemeente Rotterdam onderzochten hoe financiële duidelijkheid kan helpen bij de stap van bijstand naar betaald werk.

De uitdaging

Meer werken en toch bang zijn om minder over te houden. Dat klinkt tegenstrijdig, maar voor mensen in de bijstand kan die onzekerheid heel reëel zijn. Niet omdat werken meestal niet loont, maar omdat de financiële gevolgen lastig te overzien zijn.

Wat gebeurt er met toeslagen? Wat kost kinderopvang? Wat betekent extra inkomen wanneer iemand schulden heeft? En wat als een verkeerde inschatting later moet worden terugbetaald?

De Gemeente Rotterdam onderzocht daarom of WerkloonT, een rekentool van Stimulansz, kan helpen om deze onzekerheid weg te nemen. De tool berekent wat iemand naar verwachting overhoudt wanneer die vanuit de bijstand aan het werk gaat.

Samen met Rotterdam keken we breder dan de werking van de tool zelf. De vraag werd vooral: wanneer helpt financiële duidelijkheid daadwerkelijk om de stap naar werk makkelijker te maken en hoe past zo’n rekentool binnen de begeleiding van bijstand naar werk?

Onze aanpak

We voerden gedurende drie maanden onderzoek uit naar de begeleiding van bijstandsgerechtigden naar werk. Daarbij vergeleken we de werkwijze van Arnhem, Groningen, Heerlen, Rijswijk en Tilburg met de situatie in Rotterdam.

Het onderzoek bestond voornamelijk uit gesprekken met gemeentelijke professionals. We onderzochten hoe verschillende gemeenten financiële onzekerheid herkennen, welke rekentools zij gebruiken en op welk moment in het re-integratieproces deze worden ingezet. Rijswijk en Arnhem werkten al met WerkloonT; Tilburg was bezig de applicatie onderdeel te maken van het re-integratieproces.

Daarbij keken we niet alleen naar de berekening zelf, maar juist naar de begeleiding eromheen: wie voert de berekening uit, hoe werken Werk en Inkomen samen en wat gebeurt er wanneer blijkt dat iemand financieel nauwelijks of zelfs niet vooruitgaat?

Domein

Sociaal Domein

Kerncijfers

  • 3 maanden onderzoek naar begeleiding van bijstand naar werk
  • 5 gemeenten onderzocht: Arnhem, Groningen, Heerlen, Rijswijk en Tilburg

Het onderzoeksteam

Het onderzoek werd uitgevoerd door:

  • Zoë Blok – Sociologie
  • Gijs Hoving – Business Analytics & Quantitative Marketing
  • Kelvin Verboom – Econometrie & Operationele Research
  • Inge Vieveen – Behavioural Economics & Economics of Sustainability

Het team bestond uit vier studenten van de Erasmus Universiteit Rotterdam en werd vanuit Creativity Pools begeleid door Paul Hofstra, Justin Brands, Hilleke Linthorst en Jan Peter de Vries.

Belangrijkste inzichten

Uit het onderzoek kwamen drie duidelijke inzichten naar voren.

  • Een rekentool neemt onzekerheid weg, maar creëert geen motivatie. Voor mensen die al gemotiveerd zijn om te gaan werken, maar onzeker zijn over wat dat financieel betekent, kan WerkloonT waardevolle duidelijkheid bieden. Voor mensen die verder van de arbeidsmarkt afstaan en met andere zorgen of belemmeringen te maken hebben, heeft alleen een financiële berekening weinig toegevoegde waarde.
  • Goede begeleiding bepaalt de waarde van de tool. De werkcoach moet kunnen inschatten wanneer financiële onzekerheid daadwerkelijk een obstakel vormt en of WerkloonT op dat moment kan helpen. Ook moet degene die de berekening uitvoert voldoende kennis hebben van inkomensregelingen. Wanneer inkomensconsulenten worden ingezet, is een goede samenwerking tussen Werk en Inkomen essentieel.
  • Een ongunstige uitkomst kan juist waardevolle informatie opleveren. Soms maakt een berekening zichtbaar dat iemand er op korte termijn nauwelijks of niet op vooruitgaat, bijvoorbeeld door kinderopvangkosten of schulden. Juist dan kan de tool een probleem zichtbaar maken waarop aanvullende begeleiding of tijdelijke ondersteuning nodig is.

Impact en resultaten

Het onderzoek liet zien dat de kracht van WerkloonT niet zit in de rekensom alleen, maar vooral in het moment waarop de tool wordt gebruikt en het gesprek dat daarop volgt.

We adviseerden Rotterdam om WerkloonT vooral in te zetten bij inwoners voor wie de stap naar werk al concreet is en die behoefte hebben aan financiële duidelijkheid. Daarbij is het belangrijk dat medewerkers goed worden opgeleid, dat Werk en Inkomen nauw samenwerken en dat de tool onderdeel is van persoonlijke begeleiding.

Ook maakten we zichtbaar wat er nodig is wanneer de uitkomst niet positief is. Financiële knelpunten kunnen aanleiding zijn voor extra begeleiding of compensatie, terwijl bij schulden juist het langetermijnperspectief centraal moet staan. Daarmee werd WerkloonT niet benaderd als losse oplossing, maar als onderdeel van een bredere, persoonsgerichte aanpak naar werk.

Benieuwd wat we voor jou kunnen betekenen?
Neem dan contact met ons op.

Heb je een vraagstuk waar je mee verder wilt? We denken graag met je mee en verkennen welke aanpak het beste past.

Bel of mail ons

Adres

Of stuur ons een bericht